Rakam Biçimi (Formatı) Hakkında
Ä°lk deÄŸer olarak bütün hücreler Genel biçimindedir. Bu temel olarak “ne yazarsanız onu görürsünüz” anlamındadır. Fakat hücre yeteri kadar geniÅŸletilmediÄŸinde girilen rakamın küsuratları yuvarlanarak, yada çok büyük deÄŸerler bilimsel olarak gösterilir. Bu nedenle rakamları biçimlendirirken Genel biçimindan baÅŸka rakam biçimlendirmeyi kullanırız.
Otomatik Rakam Biçimlendirilmesi
Excel bazı biçimleri (formatları) otomatik olarak algılar. Örneğin eğer bir hücreye 10,5% girerseniz, excel bunu yüzde olarak kullanacağınızı düşünür ve bunu hücreye uygular. Eğer binler ayracı olarak nokta kullanırsanız, Excel bunu binler ayracını nokta olarak düşünür ve bundan sonra girilecek hücreye bunu uygular ve o şekilde gösterir.
Excel’in otomatik olarak algıladığı temel rakam biçimlendirmeleri :
•Eğer rakam taksim (slash) (/) içeriyorsa, tarih biçimine dönüştürülür.
•Eğer rakam tire (-) içeriyorsa tarih biçimine dönüştürülür.
•Eğer rakam iki nokta üstüste ( : ) içeriyorsa saat biçimine dönüştürülür.
•Eğer rakam e (büyük yada küçük harf önemli değildir) bilimsel notasyana dönüştürülür.
Araç Çubuğundaki İkonları Kullanarak Rakamları Biçimlendirmek
Biçimlendirme araç çubuğu bir kaç rakam biçimlendirme butonlarına sahiptir. Bu butonlardan birine tıkladığınızda seçili hücrelere özel rakam biçimi uygulanır.
Rakam Biçimi İçin Kısa Yol Tuşlarının Kullanımı
Not : Excelin yardım menüsünde bir çok kısa yol tuş kombinasyonunu görebilirsiniz.
Hücre Biçim Kutusunu Kullanarak Rakam Biçimlendirme
Genelde rakam biçimlendirmeyi Biçim-Hücre den karşımıza çıkan menüden yaparız. Bu menüde 12 kategori vardır. Şekil 1
Şekil 1. Hücre Biçimlendirme Menüsü
Bu menüyü hemen hemen herkes bilir ve tanır. Bu menüdeki kategorileri anlatmayacağım. Özelliği açısından ve konumuz olan özel (Custom) kategorisini detaylı şekilde inceliyeceğiz.
Özel Rakam Biçimi Oluşturma
Şekil 2 deki özel kategorisi seçildiğinde excel bize özel rakam biçimlendirmemize izin verir. Çok esnektir hemen hemen istediğimiz her türlü biçimi burada tanıtabiliriz.
Şekil 2. Özel kategori bize özel rakam biçimlendirmemize izin verir
Özel Rakam Biçimi Hakkında
Rakam biçimini şekil 2 deki Type (Tip) alanına girdiğiniz kod serisi ile yaparsınız. Şekil 2 deki tanıma göre hücre binlik ayracı olan ve sağına Kilogram yazan bir biçim alır. Bir kaç örnek daha verelim :
0,000
Bu kod ondalık sayının 3 hane olduğunu gösterir. Başka bir örnek
00000
Bu özel rakam biçimi 5 hanelik yertutucuya sahiptir ve değeri 5 hane olarak gösterir. Özellikle posta kodu yazılmasında yararlı bir uygulamadır. 06530 olan bir posta kodunda genel biçimli bir hücrede bu 6530 olarak gösterilir.
Rakam Biçimi Dizisinin Parçaları
Özel rakam biçimi dizisi size pozitif rakam, negatif rakam, sıfır değeri ve metin için çok değişik biçim tanımlamanıza izin verir. Genel yapısı şöyledir :
Pozitif Biçim; Negatif Biçim; Sıfır Değeri; Metin Biçimi
Eğer bir kısm kullanırsanız bu hepsine uygulanır. Eğer iki kısmı kullanırsanız, ilk kısım Potizif değelere, ikinci kısım Negatif ve Sıfır değerlerine uygulanır.
Aşağıdaki örneği inceleyelim, bu her kısım için başka bir biçim içindir :
[Green]Genel ;[Red]Genel ; [Black]Genel ; [Blue]Genel
Bu örnek renk içerdiği için avantajlıdır. Bu örnekte pozitif rakamlar yeşil, negatif rakamlar kırmızı, sıfır değeri siyah ve metinler de mavi olarak gösterilir.
Özel Rakam Biçimindeki Kodlar
Tablo 4 te tarih ve saat için özel biçim oluşturulmas kodları verilmiştir.
Özel Rakam Biçimine örnekler
Bundan sonraki bölümlerde özel rakam biçimine ait çok yararlı örnekleri inceleyeceğiz.
Büyük rakamlarla çalışıyorsanız eğer, bu rakamları daha küçük rakamlar halinde gösterebilirsiniz. Örneğin 1.000.000 u 1.000 şeklinde gibi. Excel bu rakamı işleme alır fakat biçimlendirme sadece gösterim içindir.
BİNLİ DEĞERLERİ GÖSTERMEK
Aşağıdaki biçim, rakamları binlik ayracına göre fakat ondalıksız olarak gösterir. Başka bir deyişle sanki rakamı 1000 e bölüp yuvarlayarak gösterir. Örneğin 1.000.000 rakamını 1.000, 1.500 rakamını 2 olarak gösterir.
#.###.
Aşağıdaki biçim rakamı 1.000 e bölmüş, yuvarlayarak 2 hane ondalıklı sayı şeklinde gösterir. Örneğin 1.500.000 rakamını 1.500,00 olarak gösterir.
#.###,00.
Tablo 5 te bu biçimin bazı örnekleri gösterilmektedir.
YÜZLÜ DEĞERLERİ GÖSTERMEK
Aşağıdaki biçim dizisi, iki hane ondalıklı sayı olarak gösterir. Rakam 100’e bölünmüş gibi davranır ve yuvarlama yapar.
0�,�00
Tablo 6 da bazı örnekleri bulabilirsiniz.
MİLYON DEĞERLERİ GÖSTERMEK
Aşağıdaki biçim dizisi milyon değerlerini ondalık hane olmadan gösterir. Bu gösterim sanki rakamı milyona bölmüş gibi davranır.
#.###..
Aşağıdaki dizi ise yine rakamı sanki milyona bölerek ve 2 ondalık haneli yuvarlanmış şekilde gösterir.
#.###,00..
Aşağıdaki varyasyon Milyon anlamında değerin sağına M harfi ile gösterir.
#.###..M
İzleyen biçim biraz daha karmaşık gelebilir. Değerin sonuna M harfini ekler, negatif rakamı () içine alır ve Sıfır değerini gösterir.
#.###,0..”M”_);(#.###,0..”M)”;0,0″M”_)
Tablo 7 de bazı örnekleri görebilirsiniz.
DEÄžERE SIFIRLAR EKLEME
Aşağıdaki biçim dizisi 3 hane Sıfır ekleyerek, ondalıksız ve yuvarlayarak gösterir
#.�.000�
Tablo 8 de bazı örneklerini görebilirsiniz.
SIFIRLARI GÄ°ZLEME
Aşağıdaki biçim dizisinde 3. eleman boş olduğundan Sıfır Değerini göstermez.
Genel;Genel;;@
Bu biçim Positif, Negatif, Sıfır ve Metin biçimini gösteren genel şablondun, değiştirrip başka biçim kodlarını koyabilirsiniz.
SIFIRLI GÖSTERİM
Özellikle posta kodlarının yada il kodlarının yada belli uzunlukta olması istenen rakamların gösteriminde aşağıdaki kodlar kullanılır.
00 İl plakalarının gösterimi (01 Adana gibi)
00000 Posta kodu gösterimi, (06530 gibi)
0000000000 10 haneli rakam istendiğinde kullanılır (0000012345 gibi)
Eğer solda olmasını isterseniz kod :
“000#
Eğer rakamın solunda ve sütun genişliğine bağlı olarak Sıfır görünmesini istiyorsanız kod :
*00
YÜZDELİ ŞEKİLDE BİÇİMLENDİRME
Yüzde işaretli biçimlendirme Biçim menüsünde ve Araç çubuğunda görülmektedir fakat aşağıdaki biçim size 1 den büyük değerleri genel, diğerlerini yüzdeli biçimde gösterir.
[<=1]0,00%;Genel
Excelin biçim menüsünde Şekil 3 kesirli gösterim için olanaklar tanır.
Şekil 3. Kesirli Gösterim Menüsü
Siz kendinize göre özel biçim oluşturabilirsiniz. Örneğin aşağıdaki biçim dizisinde payda 50 dir.
# ??/50
Aşağıdaki örnekte 1.234,5 rakamını 1.234 YTL 50/100 YKR şeklinde gösterir.
#.### “YTL “??/100 “YKR�
Eğer sütunda yalnızca rakam girişlerinin olmasını istiyorsanız metin bilgilerinde uyarabilirsiniz. Aşağıdaki genel biçimi şu şekilde yazabiliriz :
Genel;Genel;Genel;�Rakam Giriniz�
METNİ TIRNAK İÇİNDE GÖSTERME
Aşağıdaki genel yapı içinde sadece metin değerlerini tırnak içinde gösterir.
Genel;Genel;Genel;\”@\”
METNÄ° TEKRARLATMAK
Eğer hücre metin içeriyorsa örneğin Necdet gibi aşağıdaki dizi bunu 3 kere tekrarlatır.Necdet Necdet Necdet olarak
;;;@ @ @
NEGATİF İŞARETİN SAĞDA GÖSTERİMİ
#.###_-;#.###-
ŞARTLI RAKAM BİÇİMİ
Aşağıdaki dizide hücre 30 dan küçük yada eşitse Düşük, 70 e eşit yada büyükse Yüksek, diğer hallerde Orta sözcüklerini ekleyerek rakamı gösterir.
[<=30]“Düşük”* 0;[>=70]“Yüksek”* 0;”Orta”* 0
Şekil 4. C Kolonunda şartlı biçim uygulanmıştır
Aşağıdaki dizi kodu telefon numaraları yazmak için çok elverişlidir. Örneğin bulunduğunuz ilin bölge kodunu yazmak istemiyor ve diğer telefonlarda güzel bir görünüm olmasını istiyorsanız biçilmiş kaftandır. Örneğin istanbul telefonu yazacaksınız 0(216) 123 45 67 şeklinde, Ankarada bir telefon yazacaksınız (ki ankarada yaşıyorum) Telefonun 123 45 67 şeklinde görülmesininde yarar vardır. Kod :
[>9999999]0(000) 000 00 00;000 00 00
DEÄžERLERÄ° RENKLENDÄ°RME
İzliyen dizi kod, pozitif rakamları kırmızı, negatif rakamları yeşil, sıfır değerini siyah ve metin değerlerini mavi gösterir.
[Red]Genel;[Green]Genel;[Black]Genel;[Blue]Genel
Aşağıdaki başka bir örnekte pozitif değerler normal, diğer değerler kırmızı ve Hata! şeklinde gösterilir.
Genel;[Red]“Hata!”;0;[Red]“Hata!”
Aşağıdaki biçim dizisini kullandığımızda 5 ten küçük değerleri Kırmızı, 10 dan büyük değerleri Yeşil, bunun haricindeki değerleri ve metin bilgilerini siyah gösterir.
[Red][<5]Genel;[Green][>10]Genel;[Black]Genel
Renk paletindeki renkleri de kullanmak olası.
[Color16]Genel
Daha önce söylediğimiz gibi renk için kullanacağımız rakam 0-56 arasındadır.
NOT : Bu şekilde kullanılan renkleri normal hücre biçimlendirme ile değiştiremeyiz.
TARİH VE SAAT BİÇİMİ
Bazı tarih ve saat değerlerinin özel biçimene göre görünümleri Tablo 10 da gösterilmiştir.
SIFIR DEĞERLERİ TİRELERLE GÖSTERMEK
Aşağıdaki dizi sıfır değerin 6 adet tire ile gösterir
#.##0,0;-###0,0;——
Bunun için de aynı pencerenin üst tarafındaki Zamanlama sekmesine tıklayın. Yinele açılan kutusunu açıp, ne kadar yineleyecekseniz seçebilir ya da aynı kutudan slaydın sonuna kadar seçeneğini seçerek, slaytın sonuna kadar tekrar tekrar çalınmasını sağlayabilirsiniz. Ayarlarınızı yaptıktan sonra Tamam düğmesine basarak çıkın, durumu görmek amacıyla bir deneme yapın.
